درمان دیسک ستون فقرات با جراحی(میکروسکوپیک)
جراحی میکروسکوپیک دیسک (Microdiscectomy) یکی از پیشرفتهترین روشهای کمتهاجمی برای درمان فتق دیسک کمر و گردن است. در این تکنیک، جراح با استفاده از میکروسکوپ جراحی و ابزارهای بسیار ظریف، دیسک آسیبدیده را با دقت بالا و کمترین آسیب به بافتهای اطراف برطرف میکند.
در این صفحه با جزئیات جراحی میکروسکوپیک دیسک، مزایا، مراحل انجام و شرایط مناسب برای این روش دقیق تحت نظر دکتر خانم ادهمی آشنا میشوید.
(این بخش پس از اضافه شدن ویدیو تکمیل میشود)
خلاصه سریع: جراحی میکروسکوپیک دیسک روشی کمتهاجمی با کمک میکروسکوپ جراحی است که در آن برش کوچکی (حدود ۲-۳ سانتیمتر) ایجاد شده و با دید بسیار دقیق، قطعات دیسک فشارنده بر عصب برداشته میشوند. این روش نسبت به جراحی باز سنتی، آسیب کمتری به عضلات وارد میکند.
فهرست مطالب:
جراحی میکروسکوپیک دیسک چیست؟
میکرودیسککتومی یا جراحی میکروسکوپیک دیسک، روشی است که در آن با ایجاد برشی کوچک (حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر) و استفاده از میکروسکوپ جراحی با بزرگنمایی بالا، جراح میتواند قطعات دیسک بیرونزده که به ریشه عصبی فشار میآورند را با دقت بسیار زیاد خارج کند.
این تکنیک اولین بار در دهه ۱۹۷۰ معرفی شد و امروزه به استاندارد طلایی درمان جراحی فتق دیسک تبدیل شده است. میکروسکوپ به جراح امکان میدهد ساختارهای عصبی و عروقی را به وضوح ببیند و از آسیب به آنها جلوگیری کند.
در این روش، برخلاف جراحی باز سنتی، نیازی به برش وسیع عضلات نیست و فقط یک تونل کوچک از میان عضلات به سمت دیسک ایجاد میشود.
برتریهای جراحی میکروسکوپیک نسبت به جراحی باز سنتی
- برش کوچکتر: حدود ۲ سانتیمتر در مقابل ۱۰ سانتیمتر در جراحی باز
- آسیب کمتر به عضلات: عضلات کنار زده میشوند نه بریده
- کاهش خونریزی: به دلیل برش کوچک و دید دقیق
- درد پس از عمل کمتر: نیاز به مسکن کاهش مییابد
- بستری کوتاهتر: معمولاً یک روز یا حتی سرپایی
- بازگشت سریعتر به کار: ۲ تا ۴ هفته نسبت به ۳ ماه در جراحی باز
- کاهش خطر عفونت: به دلیل کوچکی برش
- اسکار کوچک و نامحسوس
- نتیجه زیبایی بهتر
چه افرادی گزینه مناسبی برای جراحی میکروسکوپیک هستند؟
این روش برای افرادی توصیه میشود که:
- حداقل ۶ هفته درمان غیرجراحی (دارو، فیزیوتراپی) را امتحان کرده و نتیجه نگرفتهاند
- درد شدید و غیرقابل تحمل در پا یا دست دارند که به استراحت پاسخ نمیدهد
- دچار ضعف پیشرونده در اندامها شدهاند
- تصاویر امآرآی فتق دیسک قابل توجهی را نشان میدهد
- قطعه دیسک جدا شده از دیسک اصلی (سکوستره) وجود دارد
- کیست یا بافت اضافی روی ریشه عصبی فشار میآورد
- سالمندانی که توان تحمل جراحی باز را ندارند
در صورت مشاهده این علائم، حتی بدون انجام درمانهای قبلی، جراحی ضروری است:
- سندرم دم اسبی: بیاختیاری ادرار یا مدفوع، بیحسی زینی شکل
- فلج ناگهانی: ضعف شدید و ناگهانی در یک یا هر دو پا
- کاهش سریع قدرت عضلانی طی چند روز
مراحل انجام جراحی میکروسکوپیک دیسک
- بیهوشی: بیمار تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی قرار میگیرد.
- موقعیتدهی: بیمار به صورت دمر (روی شکم) روی تخت مخصوص قرار میگیرد.
- شکاف کوچک: برشی به طول ۲ تا ۳ سانتیمتر در خط وسط کمر یا گردن ایجاد میشود.
- جداسازی عضلات: عضلات به آرامی کنار زده میشوند تا به ستون فقرات دسترسی پیدا شود.
- قرارگیری میکروسکوپ: میکروسکوپ جراحی در موقعیت مناسب تنظیم میشود.
- برداشتن استخوان: ممکن است بخش کوچکی از استخوان مهره (لامینا) برداشته شود.
- خارج کردن دیسک: قطعات دیسک فشارنده با ابزارهای ریز خارج میشوند.
- بررسی نهایی: از آزاد شدن کامل عصب اطمینان حاصل میشود.
- بستن برش: برش با بخیه یا چسب مخصوص بسته میشود.
مدت زمان عمل بسته به پیچیدگی، بین ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه متغیر است.
تجهیزات پیشرفته در جراحی میکروسکوپیک
در مطب و مرکز جراحی دکتر خانم ادهمی از بهروزترین تجهیزات استفاده میشود:
- میکروسکوپ جراحی: با بزرگنمایی ۲۰ تا ۴۰ برابر و نورپردازی عالی
- دستگاه فلوروسکوپی C-Arm: برای تصویربرداری حین عمل
- ابزارهای میکروسکوپی: فورسپس، ریترکتور و پانچهای فوقریز
- مانیتورینگ عصبی: برای پایش عملکرد اعصاب حین جراحی
- دریلهای با سرعت بالا: برای برداشتن دقیق استخوان
- سیستم ساکشن: برای پاکسازی میدان جراحی
مشکلات قابل درمان با جراحی میکروسکوپیک
- فتق دیسک کمر: بیرونزدگی دیسک در ناحیه کمری
- فتق دیسک گردن: بیرونزدگی دیسک در ناحیه گردنی
- دیسک سکوستره: قطعه جدا شده از دیسک اصلی
- تنگی کانال نخاعی موضعی: باریک شدن کانال در یک سطح خاص
- تنگی فورامینال: باریک شدن سوراخ خروج ریشه عصبی
- کیستهای سینوویال: کیستهای فشارنده بر ریشه عصبی
- بافت اسکار: برداشت بافت فیبروزی بعد از جراحی قبلی
مشکلات ستون فقرات گاهی با یکدیگر مرتبط هستند. برای اطلاعات بیشتر میتوانید صفحه جراحی دیسک گردن ، جراحی دیسک کمر ، جراحی تنگی کانال نخاعی و جراحی سیاتیک را مطالعه کنید. همچنین جراحی دیسک با لیزر و جراحی شکستگی مهره نیز میتواند برای شما مفید باشد.
برای درمان درد ستون فقرات مشاوره بگیرید
اگر از دردهای کمر یا گردن رنج میبرید، تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب میتواند از جراحیهای غیرضروری جلوگیری کند. برای دریافت مشاوره و بررسی تخصصی، همین حالا اقدام کنید.
مقایسه جراحی میکروسکوپیک با سایر روشها
| ویژگی | میکروسکوپیک | جراحی باز | لیزر |
|---|---|---|---|
| اندازه برش | ۲-۳ سانتیمتر | ۸-۱۲ سانتیمتر | کمتر از ۱ سانتیمتر |
| دید جراح | عالی (میکروسکوپ) | مستقیم | غیرمستقیم |
| خارج کردن قطعه دیسک | کامل | کامل | تبخیر قسمتی |
| مناسب برای دیسک بزرگ | بله | بله | خیر |
| بستری | ۱ روز | ۳-۵ روز | سرپایی |
عارضههای احتمالی جراحی میکروسکوپیک
این روش مانند هر عمل جراحی دیگر ممکن است با عوارضی همراه باشد، هرچند میزان آنها پایین است:
- عارضههای شایع: درد محل برش، بیحسی موقت در ناحیه، کبودی
- عارضههای نادر: عفونت سطحی، خونریزی، لخته وریدی
- عارضههای بسیار نادر: آسیب به ریشه عصبی، نشت مایع مغزی-نخاعی، عود دیسک
دوران بازگشت به زندگی عادی پس از جراحی
- روز اول: نشستن روی تخت و راه رفتن کوتاه با کمک
- روز دوم تا پنجم: ترخیص از بیمارستان، استراحت در منزل با فعالیت سبک
- هفته اول و دوم: بازگشت به کارهای اداری، پرهیز از بلند کردن اجسام
- هفته سوم و چهارم: شروع فیزیوتراپی سبک، رانندگی کوتاه
- هفته ششم به بعد: بازگشت به ورزشهای سبک مانند شنا
- ۳ ماه بعد: بازگشت به ورزشهای سنگین و بلند کردن اجسام
توجه: سرعت بهبودی در افراد مختلف متفاوت است و باید با نظر پزشک پیش رفت.
سوالات متداول بیماران
آیا بعد از جراحی درد دارم؟
درد محل برش معمولاً خفیف است و با مسکن کنترل میشود. درد عصبی پا معمولاً بلافاصله پس از عمل کاهش مییابد.
چه زمانی میتوانم دوش بگیرم؟
پس از ۴۸ ساعت با پوشاندن محل برش با چسب ضدآب میتوانید دوش بگیرید. تا ۲ هفته از حمام رفتن خودداری کنید.
آیا دیسک دوباره بیرون میزند؟
احتمال عود در ۵-۱۰٪ موارد وجود دارد. رعایت مراقبتها و تمرینات مناسب این احتمال را کاهش میدهد.
چه زمانی میتوانم رانندگی کنم؟
حداقل ۲ هفته پس از عمل، به شرط قطع مصرف مسکنهای قوی و توانایی عکسالعمل سریع.
آیا این عمل تحت پوشش بیمه است؟
بله، بیشتر بیمههای پایه و تکمیلی این روش را پوشش میدهند. برای جزئیات با مطب تماس بگیرید.
